Het Volendams Museum presenteert vanaf 18 oktober 2025 de expositie “Onderbroken tijd”. Deze tentoonstelling markeert 25 jaar na de nieuwjaarsbrand in café ’t Hemeltje in Volendam (2001). Getroffenen en nabestaanden willen deze periode graag markeren en bewaren met dit erfgoedproject, dat bestaat uit een tijdelijke expositie en een vaste multimediale opstelling in het museum.

Een generatie getekend

In deze expositie staan de Volendamse jongeren centraal die in 2001 tussen de 14 en 25 jaar oud waren. Hun ervaringen laten zien hoe diep de brand het leven en de gemeenschap van Volendam heeft geraakt. Maar ook hoe veerkracht en verbondenheid bijdraagt aan herstel en hoop.

De persoonlijke verhalen van zeven hoofdpersonen vertegenwoordigen de veelheid aan invalshoeken binnen de groep getroffenen. Bezoekers worden aan de hand van hun verhalen meegenomen in de impact van de brand, niet alleen op een individu, maar ook op families, hulpverleners en de samenleving. Tegelijkertijd nodigt de tentoonstelling uit tot reflectie: hoe ga je zelf om met verlies of ingrijpende gebeurtenissen?

Samenwerking en initiatief

De expositie is een initiatief van een groep getroffenen die na 25 jaar zelf het initiatief wilden nemen om verhalen te bewaren en door te geven. Samen met NNV (Nazorg Volendam) en de Werkgroep ‘Nieuwjaarsbrand, 25 jaar en verder’ is dit project ontwikkeld.

De doelstelling:

• Herdenken van de slachtoffers.
• Erkenning en steun bieden aan betrokkenen.
• Erfgoed veiligstellen voor toekomstige generaties.
• Educatie en reflectie mogelijk maken voor bezoekers, zowel lokaal als internationaal.

Vormgeving en inhoud

De titel “Onderbroken tijd” verwijst naar de manier waarop het leven zich ontvouwt als een laken: soms glad, soms geplooid. Elke plooi staat voor een moment waarop de tijd even stilviel – door liefde, verlies, een gebeurtenis of een inzicht. Daarna is niets meer hetzelfde.

De naam Onderbroken Tijd is bedacht door Harm Hasenaar, ontwerper van de expositie. “Ik gebruik een laken als metafoor voor het leven. Het leven ontvouwt zich als een laken van tijd – soms is het glad, soms geplooid. Elke vouw markeert een moment waarop ‘tijd is onderbroken’. Dat kan zijn door een liefde, een gebeurtenis, een verlies, een inzicht. Daarna is niets meer helemaal zoals ervoor.” De expositie verbeeld de verhalen van de betrokkenen letterlijk op gevouwen wanden die door het museum zijn neergezet. Na elke ‘vouw’ vertellen we een andere gebeurtenis in woord en beeld.

De tentoonstelling wordt creatief vormgegeven als een tijdlijn in gevouwen wanden als metafoor voor het grillige verloop van het leven. Deze wanden tonen beelden en persoonlijke verhalen rondom zeven thema’s:

• Jeugd in Volendam.
• De brand, een kort moment.
• Door de ogen van de media.
• Saamhorigheid: hulpverlening en lokale acties.
• Herdenken en reflectie.
• Verwerking kent vele vormen.
• Veerkracht.

Mediahoek

De expositie gaat over in een mediahoek. In deze hoek zal tijdens de tijdelijke expositie een projectie van de documentaire ‘Onderbroken tijd’ te zien zijn. Deze documentaire volgt de rode draad van de tentoonstelling met extra verdieping door de hoofdpersonen. Daarnaast is in deze mediahoek een mogelijkheid om uitgebreide persoonlijke verhalen op te vragen. En een

leeshoek met daarin alle boeken geschreven door getroffenen.

Permanente opstelling (na januari 2027)

Deze media hoek zal op termijn worden uitgebreid tot een compleet erfgoedproject waarin alle verhalen over en rondom de nieuwjaarsbrand zullen worden verzameld en toegankelijk worden gemaakt. Een interactieve media-bibliotheek met documentaires, podcasts, reportages, foto’s, boeken en magazines. De verhalen over en rondom de nieuwjaarsbrand in Volendam krijgt op die manier een eigen plek binnen de historische collectie van Museum Volendam.

Duurzaamheid en toekomst

De tentoonstelling is ontworpen met oog voor duurzaamheid. De wanden zijn herbruikbaar en kunnen op termijn een vaste plek krijgen in het museum of zelfs op de oorspronkelijke locatie van de brand, bij ’t Hemeltje aan de Dijk.

De permanente naslaghoek blijft toegankelijk in het Volendams Museum, zodat verhalen en herinneringen behouden blijven – niet alleen voor nabestaanden, maar ook voor volgende generaties en bezoekers van buiten Volendam.

“Met deze tentoonstelling willen we de verhalen zelf bewaren en doorgeven. Het is ons eigen initiatief, zodat we recht doen aan de herinneringen, de emoties en de veerkracht die ons als gemeenschap verbinden.” – Werkgroep ‘Nieuwjaarsbrand, 25 jaar en verder’

De expositie is wegens grote belangstelling verlengd tot januari 2027.